Deze 3 soorten AI-advertenties worden gebruikt tijdens de Amerikaanse midterms van 2026

Bijgewerkt op 1 november 2026

In het kort: In de aanloop naar de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 3 november 2026 is ruim 137 miljoen dollar uitgegeven aan minstens 220 advertenties die met AI zijn gemaakt of bewerkt. Die advertenties vallen uiteen in drie soorten. De deepfake moet voor echt doorgaan. Slopaganda hoeft dat niet en mikt op een gevoel. Cosmetische AI vervangt alleen de filmploeg. De regels zijn gebouwd voor de eerste soort, terwijl het meeste geld naar de tweede gaat.

Republikeinen lieten James Talarico zijn eigen tweets voorlezen

James Talarico, Democratisch kandidaat voor de Senaat in Texas, kijkt 85 seconden lang recht in de camera. Hij leest tweets voor die hij in 2021 schreef over transgenderzorg, ras en religie. Tussendoor geeft hij commentaar op zichzelf. Hij heeft deze video nooit opgenomen.

De video kwam in maart 2026 van de National Republican Senatorial Committee. Hany Farid, hoogleraar digitale forensica in Berkeley, vond het gezicht en de stem “very good” en dacht dat de meeste kijkers het niet meteen zouden doorzien. De woorden “AI GENERATED” stonden erin, drie seconden klein rechtsonder en daarna in nog kleinere letters.

Deze video hoort bij de soort AI-advertentie waar alle wetten over gaan, maar het meeste geld gaat naar een andere soort. Het Wesleyan Media Project, dat Amerikaanse verkiezingsreclame bijhoudt sinds 2010, telde tot 11 oktober 2026 minstens 220 AI-advertenties, samen goed voor ruim 137 miljoen dollar. In de hele cyclus van 2024 was dat minder dan 50.000 dollar. Van die 220 heeft 27 procent een AI-label. Het Center on Technology Policy van NYU verdeelde de stroom begin oktober in drie soorten, in het rapport Political Slopaganda. Die indeling gebruik ik hieronder, want elke soort doet iets anders en vraagt een ander antwoord.

Wat is een deepfake?

Een deepfake laat een echte persoon iets zeggen of doen wat nooit is gebeurd, in een vorm die als echte opname moet overkomen. De Talarico-video hoort hier, ook al noemde de NRSC het een “dramatic reading”. De tweets waren echt, maar of Talarico het commentaar ooit heeft gegeven, kon de NRSC zelf niet bevestigen.

Een tweede voorbeeld komt uit Georgia. Een online spot toont senator Jon Ossoff in een salonstoel, terwijl hij zijn haar en make-up laat doen. Er staat geen AI-label op. Ossoff noemde het tegen C-SPAN “deeply troubling” en eiste verwijdering. Georgia heeft geen wet over AI in politieke advertenties.

Voor deze soort bestaan regels, en ze werken slecht. Federaal is er niets, want de Federal Election Commission heeft besloten AI niet apart te reguleren. Volgens de National Conference of State Legislatures hebben 31 staten iets geregeld, meestal een meldplicht. Wesleyan vond een label op 29 procent van de AI-advertenties in staten met zo’n wet en op 32 procent in staten zonder. Waar het label staat, wordt het nauwelijks gezien. NYU liet 1.051 mensen de verplichte disclaimer van Michigan zien, en 37 procent herinnerde zich de tekst niet. Zonder label herkent bijna niemand een deepfake. Een studie van Utah Valley University uit juni 2026 vond dat kiezers deepfakes in 16 procent van de gevallen correct herkenden.

De kiezer is wel duidelijk over wat hij ervan vindt. De AAPC Foundation, verbonden aan de beroepsvereniging van campagneadviseurs, vroeg 1.568 waarschijnlijke kiezers naar AI. Negen van de tien noemen een video waarin een tegenstander iets zegt wat hij nooit zei “completely unacceptable”, ook met label.

Wat is slopaganda?

Slopaganda is met AI gemaakte propaganda die niet probeert te misleiden, maar een gevoel en een koppeling achterlaat. Het woord komt van de Tilburgse filosoof Michał Klincewicz, die het in 2025 met twee collega’s muntte. Hoe het in de Israëlische verkiezingen werkt, schreef ik eerder. Scott Babwah Brennen, directeur van het NYU-centrum, zegt dat deze advertenties “deeper truths rather than factual truths” communiceren. Je kunt ze niet factchecken, want er staat geen bewering in.

Hier zit het meeste geld. In Michigan liet een pac die aan senator Ted Cruz is gelieerd de Democratische kandidaat Abdul El-Sayed een bordspel spelen met twee mannen in keffiyehs, naast een verzonnen familiefoto met vier vrouwen in volledige sluier. De tekst erbij luidt “His family values are wrong for Michigan.” Deze spot had wel een AI-disclaimer, maar die disclaimer neemt de koppeling niet weg. In New York liet de Republikeinse gouverneurskandidaat Bruce Blakeman gouverneur Kathy Hochul en burgemeester Zohran Mamdani samen tuinieren. “People find it humorous. They like satire”, zei hij tegen Al Jazeera. Ook Democraten doen het. Scott Colom, Senaatskandidaat in Mississippi, plaatste op 1 oktober een AI-video waarin Cindy Hyde-Smith over de trappen van het Capitool vlucht voor journalisten. Het bijschrift zegt “based on a true story”.

Slopaganda is vooral Republikeins. Republikeinse campagnes en hun pac’s zijn goed voor 81 procent van alle AI-advertenties en 88 procent van het geld. Travis Ridout, mededirecteur van Wesleyan, verklaart dat uit de achterban, want Republikeinse kiezers denken gunstiger over de technologie en president Trump is openlijk voorstander van de uitbouw van AI. Democratische strategen mijden zichtbare AI-video’s. Kelly Dietrich van het National Democratic Training Committee zegt dat zijn partij inzet op waarden en betaalbaarheid, en voegt eraan toe: “Republicans just want to win.” Talarico zette op zijn eigen spot het label “Made by humans, not AI”.

Of slopaganda werkt, weet niemand. Brennen zegt het zelf: “We don’t really know.” Zijn vermoeden is dat het beter werkt om kiezers te mobiliseren en geld op te halen dan om ze van kandidaat te laten wisselen. De Democratische strategie leunt op dat vermoeden.

Wat is cosmetische AI?

Cosmetische AI, de derde soort, misleidt niemand. Het gaat om beeld waarvoor vroeger een filmploeg nodig was, zoals een gegenereerd gezin aan een keukentafel of een landschap dat niemand hoefde te filmen. Fred Davis, een Republikeinse reclamemaker, zegt dat een scène die vroeger twee miljoen dollar kostte nu voor zo’n 200.000 te maken is. Ridout ziet daarin een kans voor kandidaten met een klein budget.

Dat openheid kan, bleek in Pennsylvania. Daar liet Stacy Garrity, Republikeins kandidaat voor gouverneur, een AI-versie van Josh Shapiro datacenters prijzen en zette er duidelijk bij dat het AI was. Iedereen ziet dat het een spotprent is.

Het probleem van de derde soort is dat de grens met de tweede vervaagt. Achter de schermen gebruiken ook Democraten AI. Het programma CampSight van Run for Something volgt wat chatbots over kandidaten zeggen en adviseert zo’n 200 campagnes hoe ze die antwoorden kunnen verbeteren. Het gaat om dezelfde large language model optimisation die in Israël opdook. De Democratische terughoudendheid geldt dus alleen voor wat de kiezer te zien krijgt.

Passen de regels bij alle drie de soorten?

De regels zijn alleen gebouwd voor soort 1. Een label tegen de deepfake is logisch, want die wil geloofd worden en een label breekt dat. Voor soort 2 doet een label niets, en soort 3 heeft het niet nodig. Oren Etzioni, oprichter van het detectieproject TrueMedia, stelt daarom een andere regel voor. Laat de techniek buiten beschouwing en kijk naar de persoon in beeld. Heeft die niet ingestemd, dan komt er een duidelijk label in beeld en geluid, of de spot wordt niet uitgezonden. Die regel raakt soort 1 en 2 allebei en laat soort 3 met rust.

Het gezamenlijke effect zit bij de kijker. Nate Persily van Stanford Law waarschuwt dat echte beelden straks als nep worden afgedaan. Ridout citeert de kiezer die daaruit volgt: “I don’t know what to believe anymore, and so I’m not going to believe anything.” Voor die houding gebruik ik het woord waarheidsmoeheid, en daar schreef ik al vaker over. Op 3 november blijkt of 137 miljoen dollar iets heeft veranderd, en misschien ook dan nog niet.

Veelgestelde vragen

Welke soorten AI-advertenties zijn er in de Amerikaanse midterms van 2026?

Er zijn drie soorten. De deepfake laat iemand iets zeggen of doen wat nooit gebeurde en moet voor echt doorgaan. Slopaganda probeert niet te misleiden en laat een gevoel en een koppeling achter. Cosmetische AI maakt beeld goedkoper zonder iets over een persoon te verzinnen. De indeling komt uit het rapport Political Slopaganda van NYU.

Hoeveel geld is er aan AI-advertenties uitgegeven?

Volgens het Wesleyan Media Project ruim 137 miljoen dollar aan minstens 220 advertenties, gemeten tot 11 oktober 2026. In 2024 was dat minder dan 50.000 dollar.

Moeten AI-advertenties in de Verenigde Staten een label dragen?

Federaal is een label niet verplicht. 31 staten hebben eigen regels, meestal een meldplicht. In de praktijk heeft ongeveer 27 procent van de AI-advertenties een label, en het verschil tussen staten met en zonder wet is klein.

Welke partij gebruikt AI het meest?

Republikeinse campagnes en pac’s zijn goed voor 81 procent van de AI-advertenties en 88 procent van het geld. Democratische campagnes mijden zichtbare AI-video’s grotendeels, maar gebruiken AI wel voor chatbotmonitoring.

Bronnen

• Wesleyan Media Project, At Least $80 Million Spent on AI Ads This Cycle, 4 september 2026. mediaproject.wesleyan.edu
• Sasha Rogelberg, Political campaigns have spent $137 million on AI-generated ads this cycle, Fortune, 21 oktober 2026. fortune.com
• Matt Shuham, Democrats are betting GOP’s AI ads on Talarico and others will backfire, The Washington Post, 24 oktober 2026. washingtonpost.com
• Oren Etzioni, $137M spent on AI-generated midterm ads, and most voters can’t spot the fakes, GeekWire, oktober 2026. geekwire.com
• Saumya Roy, AI deepfake ads grow more popular in US midterm campaigns, blurring truth, Al Jazeera, 9 oktober 2026. aljazeera.com
• CNN, Republicans release AI deepfake of James Talarico as phony videos proliferate in midterm races, 13 maart 2026. kvia.com
• Axios, Paxton-Talarico deepfake shows risks of AI campaign ads ahead of midterms, 9 september 2026. axios.com
• Liz Owens, Real or fake? Deepfakes flood Georgia political ads, WRDW, 13 oktober 2026. wrdw.com
• Mississippi Free Press, Scott Colom’s AI Video of Cindy Hyde-Smith Raises Concerns About Deception and ‘Slopaganda’, 16 oktober 2026. mississippifreepress.org
• AFP via The Economic Times, AI ad blitz distorts US midterms, 26 oktober 2026. inkl.com
• Scott Babwah Brennen en Anna Viñals Musquera, Political Slopaganda, NYU Center on Technology Policy, oktober 2026.
• Michał Klincewicz, Mark Alfano en Amir Ebrahimi Fard, Slopaganda: The interaction between propaganda and generative AI, arXiv, 3 maart 2025. arxiv.org

Lees ook

• AI in de Israëlische verkiezingen 2026: de video’s zijn duidelijk nep, maar werken toch
• Wat is propaganda? Van overtuigen naar verwarren en uitputten
• Nepnieuws, desinformatie en misinformatie: het verschil
• Wat waarheidsmoeheid is

Laatst gecontroleerd: 27 oktober 2026, een week voor de verkiezingen. De cijfers van Wesleyan lopen tot 11 oktober, dus het eindbedrag wordt hoger.